Klik hier als je deze mail niet goed kan lezen.
 
inhoud

Archiefvrijwilligers op verkenning in Luik  
     
  Op 27 september was het weer zover: onze jaarlijkse vrijwilligersuitstap! Een mooie traditie ondertussen, waar elk jaar reikhalzend wordt naar uitgekeken door zowel de archiefcollega's als de vrijwilligers. Dit jaar stond een bezoek aan Luik op het programma.

We begonnen met een afdaling van de citadel, kwestie van goed wakker te worden met een fikse wandeling naar de Luikse binnenstad. In de voormiddag brachten we een bezoek aan onze collega's van het stadsarchief en werden we in twee groepen door de stad geleid door collega Liesbeth en vrijwilliger Kristiaan. Daarna was het hoog tijd om even uit te blazen tijdens de lunch met -uiteraard- Luikse balletjes met frietjes. In de namiddag werden we verwacht in het moderne stadsmuseum Le Grand Curtius voor een geleid bezoek. Om af te sluiten brachten we nog een blitzbezoek aan het beroemde doopvont van de St. Bartholomeuskerk en het station van Luik-Guillemins.

Na dit goed gevuld programma bracht de bus ons moe maar voldaan veilig weer naar Leuven... Wij kijken alvast uit naar de volgende editie in september 2015!

Nog enkele foto's van onze uitstap vind je hier.
 
  terug naar inhoud
 
 
Studenten KU Leuven ontdekken de schepenbank  
     
  Sinds enkele jaren onderhoudt het stadsarchief goede contacten met de onderzoekseenheid middeleeuwse geschiedenis van de KU Leuven. Elk jaar komen de studenten in het kader van hun college onderzoeksmethoden kennis maken met de bronnen die in het stadsarchief bewaard worden, in het begin van dit jaar werden we uitgenodigd om een gastcollege te geven en werkten de studenten gedurende een semester met een schepenbankregister.

Dit resulteerde niet alleen in een sterk gegroeide studentenpopulatie binnen onze vrijwilligerscommunity, maar ook in enkele mooie onderzoeksprojecten op basis van het bronnenmateriaal, dat via Itinera Nova ontsloten wordt. Vorig jaar werden masterscripties ingediend over de positie van weduwen in de laatmiddeleeuws Leuven en over strafbedevaarten, opgelegd door de Leuvense schepenbank. In september startte dra. Andrea Bardyn bovendien haar doctoraatsonderzoek naar vrouwen en hun vermogen in laatmiddeleeuws Brabant, dat zij in oktober ook voor onze vrijwilligers kwam presenteren tijdens een meet-IN (zie foto). Tenslotte worden ook dit academiejaar drie masterthesissen geschreven op basis van de Leuvense schepenbankregisters: een casestudy over de bezittingen van getrouwde vrouwen, een onderzoek naar de positie van wezen en een studie van de zogenaamde schakingsakten. Wij kijken alvast uit naar het resultaat!
 
 
  terug naar inhoud
 
 
Het stadsarchief als stadsfacebooker  
     
  In oktober kreeg het stadsarchief gedurende een maand de facebookpagina Like Leuven ter beschikking. De bedoeling van Like Leuven is de inwoners hun stad en haar organisaties beter te leren kennen. De stadsfacebookers kunnen hun activiteiten onder een breder publiek bekend maken.

Elke dag postten we een foto uit de collectie van het stadsarchief, een krantenartikel van de betreffende oktoberdag zoveel jaar geleden én een interessante / merkwaardige / grappige schepenbankakte. De verschillende akten vind je ook nog terug op de facebookpagina van Itinera Nova!
 
  terug naar inhoud
 
 
Itinera Nova op de Bib Web Awards  
     
  Eind oktober wachtte Itinera Nova een aangename verrassing: we kregen het bericht dat het project genomineerd was voor de Bib Web Awards 2014 in de categorie 'Iedereen doet mee', uitgereikt door de bibliotheekschool Gent. Dankzij jullie massale steun behaalde Itinera Nova maar liefst 681 publieksstemmen en belandde daarmee op de derde plaats voor kleppers als het Huis van Alijn, het Felixarchief en alle grote openbare bibliotheken. Helaas hing er geen prijs vast aan deze prestatie en telde deze uitslag slechts voor de helft mee bij de uitreiking van de awards, wat onvoldoende is gebleken. Toch zijn we enorm trots op dit resultaat. Bedankt aan iedereen die ons gesteund heeft!  
  terug naar inhoud
 
 
Eindejaarsactie: bestel nu al uw Klerkenbier om 2015 goed in te zetten  
     
  Op Erfgoeddag 2014 pakte het stadsarchief samen met de Itinera Novavrijwilligers uit met een eigen etiketbier: het Leuvens Klerkenbier. Inmiddels vond al menige fles haar weg richting bierliefhebbers en bracht zo telkens één euro in het laatje voor onze vrijwilligerswerking. Wie ook na Nieuwjaar graag van een glas Leuvens Klerkenbier geniet, kan vanaf nu zijn bestelling plaatsen via een e-mail naar archief@leuven.be. Vermeld duidelijk je naam en het aantal flessen (een doos = 6 flessen; maar je kan per fles bestellen). Een fles Klerkenbier (75 cl) kost nog steeds 5 euro.
 
Bestellers ontvangen een bevestiging, die je bij afhaling meebrengt. Betaling gebeurt ook dan. Bestellingen kunnen na Nieuwjaar in het stadsarchief worden opgehaald. Geniet van ons Klerkenbier tijdens het transcriberen – maar uiteraard met mate, want anders hebben we teveel correctiewerk...
 
  terug naar inhoud
 
 
Beste archiefwensen  
     
  Het volledige archiefteam wenst je van harte prettige eindejaarsdagen en een boeiend nieuw jaar.

De afbeelding is van de hand van Annelies, die de voorbije jaren als jobstudent voor het stadsarchief werkte. Meer van haar werk vind je op haar blog A Pattern a Day en de website van Atelier A.
 
  terug naar inhoud
 
 
Begrip in de kijker: brouwerij Inden Cardinael  
     
  Leuven is vanouds een bierstad waar reeds in de middeleeuwen heel wat bier werd gebrouwen door kleine brouwerijtjes. De meeste brouwerijen lagen in de buurt van de Dijle. Ze gebruikten immers water van de rivier voor het brouwproces. Erg smakelijk is dat niet, als je weet dat de Dijle een open riool was, waar ook de toiletten in uitkwamen. Eén van de brouwerijen was brouwerij Inden Cardinael. We vinden haar terug in een  akte van 18 januari 1449 (register 7742):

Jan vander maeldonck ende jan sijn soene in tegenwoirdicheit der scepenen van loevenen gestaen, hebben verhuert ende bekend dat zij verhuert hebben janne corsbout briedere een brou camme geheeten cardenael metten ketele, cuypen, brouw vaten ende anderen instrumenten, totten voirscreven brou ambachte behoirende ...

Volgens Alfons Meulemans’ Huizen en straten van het Oude Leuven (p. 451) bevond deze brouwerij zich in de Vaartstraat. De naam ervan zou verwijzen naar de huisnaam en zo naar de familie Cardinael, die tot de Leuvense geslachten behoorde en in de 13de eeuw heel wat schepenen voor het stadsbestuur heeft geleverd.

De schepenklerken zijn het echter niet altijd eens over de locatie van de brouwerij. In een akte van 3 juli 1444 wordt als adres de Vaccarumstrata (SAL7738, folio 7v°) opgegeven, net zoals trouwens in een akte uit 1603: de Coijestraete. In 1593 wordt de brouwerij gesitueerd op de Duylaeck, een toponiem vlakbij  de Vaartstraat.

In 1444 werd de brouwerij uitgebaat door  Jan vander Maeldonck. Dezelfde persoon komt ook voor in de akte van 1449. Volgens het pachtcontract uit dit jaar wordt de brouwerij verhuurd door Jan Corsbout. In de late 15de eeuw is de familie Cockaert eigenaar van de brouwerij en wordt ze verhuurd aan Gerard vanden Bogaerde. 

Wie nog meer eigenaars van de brouwerij wil vinden, moet zeker ook de studie van Meulemans raadplegen, die heel wat Leuvense toponiemen uit de Leuvense schepenbank opneemt. Geïnteresseerd? De vriendenkring  SALSA! heeft nog een aantal exemplaren van deze publicatie in voorraad. Je  kan ze aankopen in de leeszaal van het stadsarchief.

Foto: De achterkant van het huis rechts zou het Scaliedack kunnen zijn, het woonhuis van Adriaan Lints, de eigenaar van de brouwerij Inden Cardinael, die in 1603 een sixene (putzwengel) mocht aanleggen en in 1610 een brugje bouwen dat in de Sluisstraat uitkwam. Beide zijn duidelijk te zien op deze tekening. Bron: De Leuvense prentenatlas.
 
  terug naar inhoud
 
 
Akte in de kijker  
     
  Om de uitzonderlijke waarde van de Leuvense schepenbankregisters te illustreren, selecteren we bij elke nieuwsbrief een akte die we in de kijker willen plaatsen.

Deze keer kozen we voor een akte van 1 februari 1510.

De stadsraad roept de vrouw en vrienden van Jan Bollart op het matje. Jan is zwakzinnig (innocent ende zijnder sinnen berooft) en de raad vreest dat hij in staat is yemande te quetsene oft doot te slane ... inder kercken, opt gewijde oft anderen plaetsen in dien dat hij vele quaets sprack. Blijkbaar doolt hij al scheldend en gewapend met mes en stok door de Leuvense straten én kerken. De raad vraagt dus om Jan in het oog te houden en zelfs op te sluiten.

De vrouw en vrienden blijken ten einde raad: zij hebben zich al zwaar in de schulden gestoken om Jan te laten opnemen en verzorgen op diversen plaetsen als te Rumpst in Vlaenderen, te Gheele ende elswair. Bovendien heeft zijn vrouw schrik van hem en durft zij niet meer bij hem te blijven. Daarom vragen zij de stad haar verantwoordelijkheid voor haar poorter op te nemen en te zorgen voor een passende opvang voor Jan.

Voor de volledige transcriptie: klik hier.
 
 
  terug naar inhoud
 
 

      Uitschrijven <<Email Address>> Stuur door naar een vriend
      Copyright © 2014 | Stadsarchief Leuven | All rights reserved.