Klik hier als je deze mail niet goed kan lezen.
 
inhoud

Itinera Nova verder op weg tot 2016  
     
 

In januari kreeg het stadsarchief het heuglijke nieuws dat het Fonds InBev-Baillet Latour bereid is Itinera Nova financieel te steunen, zodat de toekomst van het project voorlopig gevrijwaard kan worden. De aanvraag werd voorbereid door de vrijwilligerswerkgroep fundraising, die zich in de loop van vorig jaar tot doel had gesteld financiële middelen te zoeken om het verderzetten van het project te verzekeren.

Op 15 februari gaf het stadsarchief een persconferentie in de gotische zaal van het stadhuis in aanwezigheid van Baron Jan Huyghebaert, voorzitter van het Fonds InBev-Baillet Latour. Nu het nieuwe middelen ter beschikking heeft, engageert het stadsarchief zich samen met de vrijwilligers om tegen eind 2016 alle 1.128 schepenbankregisters integraal te digitaliseren en online te zetten. Daarnaast zal dan een veelvoud van de huidige 16.000 akten getranscribeerd en eveneens online ontsloten zijn. Het digitaliseren van de meest omvangrijke archiefbron uit het Leuvens stadsarchief zal daarmee op amper 8 jaar voltooid zijn. Voor de verdere inhoudelijke ontsluiting blijven we rekenen op de enthousiaste inzet van onze vrijwilligers. Lees meer op Leven in Leuven of bekijk foto's van de persconferentie.

 
  terug naar inhoud
 
 
Oscars voor onze vrijwilligers  
     
 

Om al zijn vrijwilligers in de bloemetjes te zetten, organiseerde het stadsarchief tijdens de persconferentie van 15 februari ook een Oscaruitreiking. De vrijwilligers werden een voor een geproclameerd door burgemeester Louis Tobback. De Oscars voor het transcriberen van 100, 500, 1.000 of 4.000 schepenbankakten, voor het corrigeren van transcripties, het voorbereiden en het scannen van de registers en nog veel meer taken, werden uitgereikt door de aanwezige hoogwaardigheidsbekleders. Met dit heel persoonlijk dankuwel wil de stad zijn waardering voor de inspanning van onze vrijwilligers uitdrukken.

Oscar is een systeem dat enkele jaren geleden in Vlaanderen werd ontwikkeld om een vorm van formele erkenning te geven aan de competenties die vrijwilligers opbouwen terwijl ze zich belangeloos inzetten voor allerlei maatschappelijke doelen. Deze competenties kunnen nadien verzilverd worden, bijvoorbeeld bij een sollicitatiegesprek.

 
  terug naar inhoud
 
 
De archiefvrijwilligers aan tafel  
     
  Nog op 15 februari -het was een drukke dag- na de persconferentie annex receptie op het stadhuis, ontvingen we alle vrijwilligers naar jaarlijkse gewoonte in het stadsarchief voor een gezamenlijke lunch. Dé gelegenheid om iedereen weer eens te ontmoeten en onder elkaar bij te praten.

Onze vrijwilligers werden getrakteerd op een rijkelijk buffet, een goed glas en -in primeur dit jaar- een door het archiefpersoneel eigenhandig verzorgd desserten-buffet, nu al beroemd en berucht...
 
  terug naar inhoud
 
 
IN-vrijwilligers lanceren Leuvens Klerkenbier  
     
  De vrijwilligerswerkgroep fundraising van Itinera Nova, die ook zorgde voor de steun van het fonds InBev-Baillet Latour (zie item 1), gaat actief verder op zoek naar mogelijkheden om het project in de kijker te zetten en extra financiële middelen vrij te maken. Eén van hun initiatieven werd tijdens een persconferentie op 14 april voorgesteld.

In samenwerking met brouwerij De Vlier creëerden onze vrijwilligers het Leuvens Klerkenbier. Het blonde bier is vanaf Erfgoeddag (27 april) te koop in het stadsarchief voor 5 euro per fles. Daarvan gaat er telkens een euro naar het project. Op Erfgoeddag en op 3 en 4 mei, tijdens het opendeurweekend van het stadsarchief (zie item 6), kan je het bier komen proeven in onze leeszaal!
 
 
  terug naar inhoud
 
 
Bekende Leuvenaars geven schepenbank een stem  
     
  Drie van onze studenten-vrijwilligers, Jolien, Winand en Yves, hebben een tiental bekende Leuvenaars bereid gevonden om voor Erfgoeddag (27 april) dit jaar een schepenbankakte in het middelnederlands in te spreken. Kom in het stadsarchief luisteren naar wat rector Rik Torfs, zanger Lennaert Maes, presentatrice Frieda Van Wijck, presentator Fred Brouwers, stadssopraan Noémie Schellens, schepen Denise Vandevoort, burgemeester Louis Tobback, professor Jelle Haemers, slager Filip Rondou en oud-burgemeester van Herent Willy Kuijpers te vertellen hebben!  
  terug naar inhoud
 
 
Het stadsarchief zet zijn deuren open  
     
  Op Erfgoeddag (27 april, doorlopend van 10.00 tot 18.00 uur) en in het weekend erna (3 en 4 mei, van 14.00 tot 18.00 uur) kan iedereen kennis maken met de heel uiteenlopende manieren waarop inmiddels meer dan 50 vrijwilligers zich inzetten voor Itinera Nova. De vrijwilligers geven dan zelf uitleg en demonstreren onder andere het inscannen van de schepenbankregisters via een speciale boekscanner. Ook het Leuvens klerkenbier, dat de vrijwilligers ten voordele van Itinera Nova lanceren, kan dan geproefd worden.

Tijdens het opendeurweekend van 3 en 4 mei is er telkens om 14.00 en om 16.00 uur een speciale rondleiding, waarin je een blik gegund wordt in het archiefdepot en uitleg krijgt over de diverse aspecten van het archiefwerk. Inschrijven voor één van de rondleidingen kan via archief@leuven.be of telefonisch op het nummer 016/30 08 69.
 
 
  terug naar inhoud
 
 
En PLEIN public: laat je verrassen  
     
  Zoals elk jaar zorgt het stadsarchief op Erfgoeddag voor een verrassende tentoonstelling in de wandelzaal van het stadhuis, die de bezoeker laat kennismaken met een historisch aspect van Leuven. Dit jaar ligt de focus op de pleinen in Leuven.

De tentoonstelling ‘En PLEIN public’ zoomt in op het historische verhaal en de hedendaagse betekenis van een vijftal legendarische Leuvense pleinen: het Martelarenplein, het Mgr. Ladeuzeplein, de Grote Markt, het Rector De Somerplein en de Vismarkt. Het zijn locaties waar Leuvenaars, studenten, bezoekers en toeristen dagelijks passeren, maar waarover ze wellicht toch nog verrassende dingen kunnen ontdekken.

Wij nodigen je graag uit op Erfgoeddag (27 april) om deze tentoonstelling in het stadhuis te bezoeken. Mocht het je die dag niet lukken, dan heb je ook nog tot en met 10 mei de gelegenheid om langs te komen!

Meer informatie over de andere activiteiten in Leuven op Erfgoeddag vind je via www.erfgoedcelleuven.be/erfgoeddag.
 
 
  terug naar inhoud
 
 
Itinera Nova op bezoek bij de KULeuven  
     
  Sinds enkele jaren reeds onderhoudt Itinera Nova goede contacten met de onderzoekseenheid Middeleeuwen van de KULeuven. Voor de tweedejaarsoefening Middeleeuwen wilden prof.dr. Jelle Haemers en zijn assistent Andrea Bardyn hun studenten graag laten kennis maken met het dagelijkse leven in het vijftiende-eeuwse Leuven aan de hand van een schepenbankregister. Hun keuze viel op het register uit het schepenjaar 1490 uit de eerste schrijfkamer. Bovendien gebruiken zij tijdens hun lessen ook onze publicatie in de reeks Claves Scabinorum 'De Leuvense Schepenbank als Instelling' (ook te koop in het stadsarchief voor 5 euro).
 
In dit kader werd ons gevraagd een gastcollege over de Leuvense schepenbankregisters te geven, wat we op 20 februari met veel plezier gedaan hebben. Bij deze gelegenheid lichtten we niet alleen toe wat schepenbankregisters nu precies zijn, hoe ze ontstonden en wat hun functie was in de middeleeuwen, maar vertelden we ook uitgebreid over Itinera Nova. Enkele studenten vonden naar aanleiding hiervan reeds de weg naar de studentenleesgroep van het project, al blijft er natuurlijk nog steeds plaats voor nieuwe enthousiaste leden!
 
  terug naar inhoud
 
 
Begrip in de kijker: 'chirograaf'  
     
  Het woord chirograaf vinden we in de vijftiende-eeuwse schepenbankregisters in vele varianten terug: van chirographe over cyrograffe tot zelfs seregraffe.

De etymologische oorsprong van het woord stamt uit het Oudgrieks : het is een combinatie van het woord χείρ (cheir), hand, en het werkwoord γράφειν (graphein), dat schrijven betekent. In het Romeinse recht was een chirographum dan ook een eigenhandig geschreven akte, opgesteld in de eerste persoon, die door ondertekening bewijskracht had.

In het middeleeuwse rechtssysteem was een chirograaf het gedeelte van een vel papier of perkament, dat oorspronkelijk twee of meer gelijkluidende akten bevatte en die losgesneden werden middendoor een scheidingstekst. Aanvankelijk was deze scheidingstekst het woord chirographum of een variant ervan. Vanaf de tweede helft van de veertiende eeuw kon de scheidingstekst bestaan uit een aantal losse letters, of krullen en lijnen, een verwijzing naar de aard van de akte, of de naam van de scribent.Iedere belanghebbende bewaarde een gelijkluidende akte. Deze procedure diende om de authenticiteit te waarborgen. Door samenvoeging van de losgesneden delen kon de echtheid van het document immers bewezen worden.

In het stadsarchief wordt in de charterverzameling een chirograaf bewaard: een akte van 10 januari 1619 waarin André de Liège, echtgenoot van Catherine Robin voor het hof van Monsieur le ministre de Lerines in Tourinnes  een half bunder grond verkoopt aan zijn schoonbroer Pierre Robin.
 
 
  terug naar inhoud
 
 
Akte in de kijker  
     
  Om de uitzonderlijke waarde van de Leuvense schepenbankregisters te illustreren, selecteren we bij elke nieuwsbrief een akte die we in de kijker willen plaatsen.

Deze keer kozen we voor een akte van 15 maart 1431, getranscribeerd door Willy Stevens.

Geertruyt, de weduwe van Vranck Van Grymde, beschuldigt haar schoonvader, Everart Van Grymde, ervan de laatste wil van zijn overleden zoon niet te respecteren. Everart is in het bezit gesteld van de nalatenschap van zijn zoon. Die laatste had echter een testament opgesteld, waarin gestipuleerd staat dat een Leuvense schepenbrief na zijn dood moet aangewend worden in hulpen ende tot behoeff van zijn weduwe. Zijn vader heeft de opbrengst van deze schuldbrief echter in eigen zak gestoken, hoewel hij op de hoogte was van het testament.

Geertruyt voert ook de getuigenis van de parochiepriester aan, die als getuige is opgetreden bij de opmaak van het testament. Wanneer de priester zijn zorg uitte dat Vranck teveel aan anderen zou geven, terwijl hij toch een goet wijf had, waarmee hij jegen alle haere vriende wille getrouwd is, zou Vranck hem verzekerd hebben dat hij Geertruyt na zijn dood niet wilde benadelen, integendeel. De priester getuigt ook dat Everart hem benaderd zou hebben om het testament te vervalsen door de afbetaling van zijn eigen schuld in de vorm van een schenking door zijn zoon te laten opnemen in het testament. De priester weigerde en vroeg zich verontwaardigd af of hi hem zijn ziele woude doen verdoemen.

Everarts belangrijkste tegenargument is dat de schepenbrief, die van lang geleden dateert en nog op naam staat van zijn eerste vrouw, voor de Leuvense schepenbank voorrang moet krijgen op een testament, recent opgesteld door een geestelijke: hi meyndde ende hoopte datmen de scepenen brieve met ghenen testamente breken en soude. De schepenen volgen hem hierin en raden Geertruyt aan naar een andere (geestelijke) rechtbank te gaan.

Voor de volledige transcriptie: klik hier.

 
  terug naar inhoud
 
 

      Uitschrijven <<Email Address>> Stuur door naar een vriend
      Copyright © 2014 | Stadsarchief Leuven | All rights reserved.