DE RICHTLIJNEN GOEDE VOEDING (RGV) LIJKEN STEEDS MEER OP DE VOEDINGSPIRAMIDE

De gezondheidsraad heeft een nieuwe Richtlijn Goede Voeding 2015 uitgebracht. We zijn erg blij met de aandacht voor peulvruchten, het advies noten te gaan gebruiken zoals reeds geadviseerd in de Voedingspiramide sinds 2010. Hieronder laten we de overeenkomsten en de verschillen met de nieuwe richtlijn Goede Voeding  2015 nog eens zien.

De adviezen zijn er op gericht chronische ziekten te voorkomen. Enkele voorbeelden van chronische ziekten die de Gezondheidsraad met het voedingsadvies wil voorkomen zijn: coronaire hartziekten, beroerte, hartfalen, DM type 2, longziekten (COPD), kanker, dementie en depressie. Laten we eens kijken naar de belangrijkste adviezen van de gezondheidsraad:

  • RGV: Eet dagelijks meer plantaardig en minder dierlijke voedingsmiddelen
Prima advies, meer plantaardige voeding, betekent o.a. meer kalium en meer vezels. Gunstig ter preventie van bovengenoemde ziekten, maar zeker belangrijk voor een goede darmwerking.
De Voedingspiramide gaat ook uit van dit gegeven. In de Voedingspiramide weekmenu’s vind je veel recepten waarin juist gekozen wordt voor plantaardige eiwitbronnen.
 
  •  RGV: Eet dagelijks ten minste 200 gram groente en ten minste 200 gram fruit.
De Voedingspiramide adviseert, om aan al je voedingsstoffen te komen en ter preventie van hart en vaatziekten en kanker, nog iets meer hiervan te gebruiken. Hoe je dit eenvoudig kunt doen is terug te vinden in de weekmenu’s in het boek Voedingspiramide. Het Voedingspiramide advies is om 300- 500 gram groente en 200-400 gram fruit te gebruiken.
 
  • RGV: Beperk de consumptie van rood vlees en met name bewerkt vlees.
Rood en bewerkt vlees verhogen het risico op darmkanker. Onder rood vlees verstaan we het vlees afkomstig van koe, schaap en varken. De Voedingspiramide adviseert bij voorkeur 1 x per week mager rood vlees te gebruiken. Bewerkt vlees, zoals vleeswaren, zijn volgens de Voedingspiramide af te raden.
  • RGV: Neem enkele porties zuivel per dag, waaronder melk of yoghurt.
Zuivel zoals yoghurt en karnemelk is een goede bron van eiwitten, vitamines en mineralen zoals calcium. Het Voedingspiramide advies is dagelijks 1-2 porties zuivel waarvan 40 gram kaas te gebruiken. Kun of wil je geen zuivel gebruiken, vervang dit dan door andere voedingsmiddelen die rijk zijn aan bovengenoemde nutriënten. Zo levert tahin heel veel calcium, 1 boterham met tahin levert net zoveel calcium als 1 boterham met kaas! 
 
  • RGV: Eet ten minste 15 gram ongezouten noten per dag.
Noten zijn kampioenen in het leveren van goede vetzuren, vezels, vitamines en mineralen. De Voedingspiramide adviseert een handje, noten, zaden en/of pitten per dag (25 gram).
  • RGV: Maximaal 7 eieren per week
Prima advies, dat dagelijks een ei de cholesterol verhoogd is een achterhaald fabeltje. Eieren zitten boordevol vitamines, ijzer en leveren gezonde eiwitten. Ze zijn een bron van zeaxantine, wat belangrijk is voor gezonde ogen. Cholesterol is een bouwstof voor onze hormonen!
  • RGV: Eet wekelijks peulvruchten en vervang geraffineerde graanproducten door volkorenproducten. Eet dagelijks tenminste 90 gram bruin brood, volkorenbrood of andere volkorenproducten.
Peulvruchten (bonen, linzen en erwten) zijn in veel huishoudens van tafel verdwenen. Het is fijn dat de Gezondheidsraad ze weer een plekje geeft. In de Voedingspiramide hadden ze al een plek: Eet 2 x per week peulvruchten, lekker als plantaardige eiwitbron zoals in een linzensoep of een vegetarische chili, in een maaltijdsalade, of in de vorm van humus als broodbeleg. De Voedingspiramide adviseert te variëren in onbewerkte volle granen zoals zilvervliesrijst, haver, boekweit, volkoren tarwe, rogge of spelt en quinoa. 
 
  • RGV: Vervang boter, harde margarine en bak- en braadvetten door zachte margarines, vloeibaar bak-en braadvet en plantaardige oliën.
De Voedingspiramide is het niet eens met dit advies. Wij gaan uit van natuurlijke producten en stoffen die al langer dan 100 jaar deel uit maken van de menselijke voeding. Er is de makers van de Voedingspiramide geen onderzoek bekend dat aantoont dat in de fabriek geproduceerde vetten (harde margarine, bak- en braadvetten, zachte margarines, vloeibaar bak-en braadvet) gezonder zijn dan natuurlijke vetten en oliën. Daarom adviseren wij roomboter (met mate) en aanvullend plantaardige olie (zoals olijfolie) te gebruiken.
 
  • RGV: Eet een keer per week vis, bij voorkeur vette vis.
Vette vis (rijk aan omega-3 vetzuren) verlaagt de gevoeligheid voor ontstekingen in het lichaam. Ook zijn omega 3 vetzuren essentieel voor de ontwikkeling van de hersenen en de ogen tijdens de zwangerschap. Voor een goede voorziening adviseert de Voedingspiramide iedereen minimaal 1x per week voor vette vis te kiezen. Voor een goede voorziening van jodium is het belangrijk vaker vis te eten, de Voedingspiramide adviseert daarom minimaal 2x per week vis te eten. Voor wie liever geen vis wil eten kan visolie, algenolie of lijnzaadolie een bron zijn van omega-3-vetzuren. Zeewier (bijvoorbeeld in een soep of salade) is een bron van jodium. Jodium is belangrijk voor een goede schildklierwerking, bij kinderen kan dit een jodium tekort een verminderde groei en leerachterstand tot gevolg hebben.
 
  • RGV: Drink dagelijks drie koppen zwarte of groene thee (zonder suiker).
Het thee advies geeft de Gezondheidsraad omdat dit o.a. het risico op een beroerte verlaagt. De Voedingspiramide raadt aan water te drinken en thee ( inclusief kruidenthee) af te wisselen.
 
  • RGV: Vervang ongefilterde door gefilterde koffie.
Dit is gunstiger voor het cholesterolgehalte, dus houdt hier rekening mee bij problemen met de cholesterol. Het Voedingspiramide advies is: gebruik dagelijks niet meer dan 400 mg cafeïne (dit is inclusief koffie en thee, 1 kopje koffie levert ca. 80 mg cafeïne en 1 kop thee ca. 40). Teveel cafeïne werkt bloeddruk verhogend.
 
  • RGV: Drink zo min mogelijk suikerhoudende dranken.
Dat suikerhoudende dranken het risico op overgewicht en diabetes verhogen wisten we al. De Voedingspiramide raadt deze drankjes af, ook drankjes gezoet met zoetstoffen. Alle vruchten- en frisdranken kunnen het gebit aantasten en kunnen bijdragen aan osteoporose door verlies van mineralen.
 
  • RGV: Drink geen alcohol of in ieder geval niet meer dan één glas per dag.
Alcohol levert geen bijdrage aan de gezondheid. Er is een duidelijke relatie tussen verschillende soorten kanker en het gebruik van alcohol. Voor borstkanker bij vrouwen is 1 glas alcohol per dag al een risicofactor. De Voedingspiramide volgt het alcoholadvies van de gezondheidsraad; drink liever geen alcohol en als je wel alcohol drinkt beperk dit dat dan tot 1 glas per dag. 
  • RGV: Beperk de inname van keukenzout tot maximaal 6 gram per dag.
Voor een gezonde bloeddruk is een lage inname van natrium belangrijk. Natrium is een onderdeel van zout dat samen met kalium de bloeddruk reguleert. Kalium zit onder andere in groenten en fruit. Het meeste zout dat we eten is door de fabrikant aan onze voeding toegevoegd. Als je eet volgens de adviezen van de Voedingspiramide eet je minder bewerkte voedingsmiddelen, dus minder zout en meer groente en fruit.
 
  • RGV: Het gebruik van voedingsstofsupplementen is niet nodig, behalve voor mensen die tot een specifieke groep behoren waarvoor een suppletieadvies geldt.
Zwangere vrouwen, mensen met een donkere huidskleur, senioren, kinderen, voor elk van hen bestaat volgens de RGV een richtlijn voor het nemen van een of meerdere supplementen. Maar de Gezondheidsraad ziet wat ons betreft wel iets over het hoofd. In meer gevallen is een voedingssupplement nuttig. Voor sporters, vegetariërs, veganisten, voor mensen die een beperkte voedselkeuze hebben zoals bij voedselovergevoeligheid, bij minder eten zoals bij afvallen, bij tekorten, medicijngebruik, stress, ziekte, borstvoeding, roken of alcoholgebruik kunnen supplementen nodig zijn.

Wil je meer lezen over de achtergronden van deze blog?
Richtlijnen Goede Voeding 2015
Voedingspiramide, voor een voorbeeld voeding. Scroll over de piramide voor meer informatie over de verschillende productgroepen.
http://kiesvoorietsextra.nl/informatiegids Nut & Veiligheid vitamines en mineralen. NPN
Voedingspiramide boek, Mirjam Bakker en Louise Witteman, 2015
Voeding en mondgezondheid, boek 2014, Louise Witteman