Copy
Persbericht 13 mei 2014
 
Gedwongen evacuatie klimaatexpeditie The Arctic March   

Poolreiziger Bernice Notenboom heeft haar Arctic March klimaatexpeditie vandaag gedwongen moeten afbreken en is geëvacueerd. De loodzware expeditie, op ski’s van de geografische Noordpool naar Canada, moest op driekwart van de tocht door extreem weer en de zeer zwakke conditie van het ijs worden beëindigd. Het besluit is zorgvuldig afgewogen en viel tot grote teleurstelling van Notenboom en haar twee expeditieleden Martin Hartley (UK) en Eric Philips (AUS) die nog niet klaar waren en graag de moeilijkste laatste 188 km ook zelf hadden willen skiën.

Bernice en haar medereizigers werden overvallen door het bericht van de enige vliegtuigdienst in dit gebied, die aangaf dat het ijs te snel te dun werd en dat ze na 13 mei niemand meer van het ijs konden halen. Als er in de laatste 188 km dan iets mis gaat, ben je aangewezen op Canadese militairen, die dan bereid moeten zijn hun leven te wagen voor drie poolreizigers. Dat vonden Bernice Notenboom (NL), fotograaf Martin Hartley (UK) en gids Eric Philips (AUS) niet verantwoord. Nog geen vijf jaar geleden skiede Philips nog tot juni op het poolijs. Dat lijkt voorgoed verleden tijd. Het documenteren van de zichtbare gevolgen van klimaatverandering via de expeditie en de speelfilm waren juist de reden van de The Arctic March klimaatexpeditie.

Emotionele dag 
Bernice gisteravond aan de telefoon: “We zijn er kapot van. Het is een emotionele dag voor ons alle drie. We hebben 550 km geskied en zijn nog zo’n 188 km van de kust. Zo dichtbij en zo ver weg. Het was een heel moeilijk besluit en het voelt alsof we gedwongen worden te vertrekken. Het betekent voor mij persoonlijk een bitter afscheid van de unieke, spectaculair mooie Noordpool, die absoluut bescherming verdient en waar we nog meer aandacht voor wilde vragen.”

Geen back up meer 
De expeditieleden hadden nog voor twee weken voedsel. Dat was normaal genoeg geweest, maar de laatste week waren de weersomstandigheden zo extreem, dat er te weinig vooruitgang werd geboekt. Daarnaast bestaat de Noordpool uit drijvend ijs en werden de drie expeditieleden elke nacht door de extreme winden weer naar het noorden of het oosten teruggedreven, waardoor er netto nauw
elijks vooruitgang was op sommige dagen. Dit was erg frustrerend. Een voedseldropping is ook riskant, met overal snelstromende rivieren en soms een soort meren van wel 10 km breed. Dus alles bij elkaar opgeteld, was het niet verantwoord door te gaan, zonder de back up van een vliegtuig dat je van het ijs kan halen bij calamiteiten of voedselgebrek.

Zichtbare klimaatverandering
De omstandigheden op de Noordpool zijn sterk veranderd de laatste jaren en zullen naar alle waarschijnlijkheid door klimaatverandering alleen maar slechter worden. “Normaal is het mooi weer op de Noordpool, 90% zonnig en koud. Nu is het veel te warm (paar graden onder nul maar) en hadden we de laatste elf dagen snertweer met veel sneeuw, nauwelijks zicht, heel veel wind en storm. Door de harde wind dreven we steeds terug, maar bleef open water ook langer open en stroomde het te snel om over te zwemmen. We moesten veel omlopen en schoten daardoor veel te weinig op”, vertelde Bernice.

1-jarig ijs 
De expeditieleden waren de eerste 500 km verbaasd over wat ze zagen op de Noordpool. Ze kwamen alleen maar 1-jarig ijs tegen (tot 1.70 meter dik) en het waren grote vlakke ijsvlaktes, terwijl ze normaal afwisselend en verre van vlak zijn. Bernice: “Zeven jaar geleden zag ik in dat gebied nog allemaal brokken ijs, nu was alles vlak. Dat betekent dat dit jonge ijs deze zomer waarschijnlijk makkelijk smelt, waardoor de kans op meerjarig ijs steeds kleiner wordt. Alleen aan de kust bij Canada, waar we nu waren aangekomen, is nog ouder ijs en is het daardoor ook heel moeilijk skiën over kleine ijsbergjes, diepe dalen en soms ineens stromend water.”

Uniek beeldmateriaal
De expeditie is in de veertig dagen op het ijs geslaagd in de opzet om veel veranderingen vast te leggen op uniek beeldmateriaal, zowel op foto als op film. De expeditieleden gaan ook op de laatste dag zo lang mogelijk door met documenteren van de unieke plek, het ijs en het weer. Het is duidelijk dat klimaatverandering gaande is, met zo weinig ijs van ouder dan 1 jaar en zulke vreemde weersomstandigheden. Slechts 1 op de 5 expedities zijn de laatste 4 jaar geslaagd en dat lijkt steeds verder af te nemen. Het wordt te gevaarlijk op de Noordpool door de nieuwe weersextremen.

Waard om te beschermen 
Deze expeditie maakt de balans op na veertig dagen. Vanaf 3 april werd 550 km geskied en blies de wind de poolreizigers op het bewegende ijs weer 175 km terug naar het oosten en 40 km terug naar het noorden. Toch kwamen ze tot 188 km voor de Canadese kust, met hier en daar bevriezingsverschijnselen en vermagerd. Het is niet verstandig door te gaan, maar het beeld is overtuigend: dit is een uniek gebied, dat waard is om te beschermen door snel te stoppen met het uitstoten van broeikasgassen.

Crowdfunding voor Arctic March de film
Van de expeditie zal een speelfilm gemaakt worden om de zichtbare gevolgen van de klimaatveranderingen te laten zien. Hiervoor  is in samenwerking met duurzaamheidsorganisatie Urgenda, een crowdfundingsactie gestart op www.oneplanetcrowd.nl/project/thearcticmarch  Er is tot nu toe bijna € 19.000,- geïnvesteerd door 62 funders en 94% van het eerste doelbedrag. De crowdfundingsactie sluit op 25 mei.
 
Kijk voor het blog van Bernice en foto’s
http://en.expedition-hope.org/blog/category/bernice/
Volg @bernicenot @arcticmarch en @martinRHartley op Twitter en Facebook.com/arcticmarch en lees haar blog op Telegraaf.nl

Foto's Martin Hartley
Noot voor de per (niet voor publicatie):

Interviewaanvragen en vragen graag via Matthijs Kettelerij, Communicatie Urgenda
m: matthijs.kettelerij@urgenda.nl of t: 06-18 51 28 91
 
Klik hier voor het persbericht  follow on Twitter | friend on Facebook